Cümle Türleri(Çeşitleri)

Paylaş
 

Cümle Çeşitleri

Arapçada iki çeşit cümle yapısı vardır.

Not: Cümle türünü belirlemek için ilk kelimeye bakılır.Şayet cümlemiz bir isimle başlıyorsa o cümleye İsim cümlesi deriz.Eğer cümlemiz fiil ile başlıyorsa cümleye Fiil cümlesi deriz.

İsim Cümlesi:

 

Fiil Cümlesi:

  • İki ana unsurdan oluşur.Bazen Mef’ul yani nesne aldığı da görülmektedir.(3 öğe de olabilir)
  • Fiil ve fail
  • Fiil eylemi belirtir.
  • Fail ise cümlede özneye delalet eder.Yani o eylemi yapandır.
  • Fail çoğunlukla marife elif lam takısı (ال) alır.Yani belirlidir.
  • Fail cümledeki pozisyonuna göre nekre de olabilir.
  • Failin harekesi merfudur(ötre)
  • Merfu,ref almış taşıyan demektir.

İsimlerde Ref Alametleri

Müfred Ötre
Cem’i mükesser Ötre
Cem’i müennes-i salim Ötre
Müsenna(İkillerde) Elif 
Cem-i Müzekker-i salim Vav
  • Fail,fiil ögesinden sonra gelir.
  • Fiil,faile cinsiyet(erillik-dişillik) açısından uyum sağlar;lakin sayı açısından uyum sağlamaz.
  • Fail ister tekil(müfred),ister müsenna(ikil) isterse de cem’i yani çoğul olsun,fiilimiz daima tekil yani müfred gelir.
  • Kimi zaman fail(özne),mef’ul(nesne)den sonra gelir.Bu sefer fiilin faile(özneye),erillik-dişillik yani cinsiyet açısından uyum sağlaması gerekmez.
  • Fail(özne),müennes(dişil) ise şayet fiil müzekker (eril) olabilir.

 

 وَصَلَ أَحْمَدُ  cümlesi bir fiil cümlesidir. وَصَلَ fiil, أَحْمَدُ ise faildir yani öznedir.

وَصَلَ   أَحْمَدُ   Ahmet vardı.(ulaştı.)

  fail  fiil

  • Örnekte görüleceği üzere öznenin yani failimizin harekesi merfudur yani ötredir(damme).
  • İncelendiğinde öznenin yani failin fiilden sonra geldiği görülecektir.
  • Fail yani özne fiile cinsiyet açısından uyum sağlamıştır.
  • Fiilimizin müzekker(eril) olması hasebiyle failimiz de müzekker formda gelmiştir.
  • Şayet fiilimiz dişil yani müennes olsaydı öznemiz yani failimiz de müennes olurdu.

Misal:

وَصَلَتْ   فاطِمَةُ   Fatima vardı.(ulaştı)

  fail  fiil

  • Bu misalde fiil müennestir.Fail yani Fatima ise müennestir.
  • Harekemiz merfu yani ötredir.
  • Fail yani özne fiilden sonra gelmiştir.

Gelin şimdi ise başka bir örneği inceleyelim hep beraber.

وَصَلَ الْمُديرُ  Müdür ulaştı cümlesi bir eylem cümlesidir.Çünkü fiille başlamıştır وصل fiil, المدير  ise faildir.

وَصَلَ    الْمُديرُ   Müdür ulaştı.

    fail     fiil

  • Failin harekesi merfu(ötredir).
  • Fail(özne) marifedir.Yani belirlilik takısı olan ال almıştır
  • Fail(özne) fiilden sonra gelmiştir.
  • Fail(özne),fiille cinsiyet açısından bir uyum içerisindedir.
  • Fiil eril(müzekker) olduğundan fail(özne) de müzekker(eril) olarak gelmiştir.

Aynı cümleyi biz   وَصَلَ الْمُديران  şeklinde özneyi yani faili ikil (müsenna) yaparak ifade edersek “iki müdür ulaştı” anlamı çıkar.

 

ِوَصَلَ  الْمُديران   İki öğretmen gitti

  fail      fiil

  • Fail yani özne elif lam takısı almıştır.
  • Failin harekesi merfudur.
  • Müsenna İkillerde ref alameti: eliftir.
  • Fail yani öznemiz fiilden sonra belirmiştir.
  • Fail ve fiil cinsiyet bakımından uyum içerisindedir.
  • Fail ve fiil müzekkerdir yani erildir.
  • Lakin sayı bakımından uyumsuzdur.
  • Fiil eylem tekil yani müfred iken,fail yani özne ikil (müsenna) gelmiştir.

 


وَصَلَ الْمُديرونَ  şeklinde ifader eder ve faili cem’i yani çoğul  yaparsak, anlamımız “Müdürler vardı” olur.

وَصَلَ الْمُديرونَ   Müdürler ulaştı.

fail       fiil

  • Fail marifedir.Harekesi ise merfudur.
  • Cemi müzekkeri salimlerde ref alameti vavdır.
  • Fail fiilden sonra belirmiştir.
  • Fail ile fiil cinsiyet açısından bir uyum içerisindedir.
  • Fail ve fiil müzekkerdir.
  • Ne var ki sayı açısından uyumsuzdurlar.
  • Fiilimiz tekil(müfred),fail yani özne ise cemi(çoğul)dir.

وَصَلَتِ الْمُديرَةُ  şeklinde söylersek ve eylemi müennes yaparsak:

وَصَلَتِ الْمُديرَةُ   (Bayan) müdür vardı.

     fail       fiil

  • Fail yani özne belirlidir.
  • Failin harekesi merfu olarak gelmiştir.
  • Fail,fiilden sonra belirmiştir.
  • Fiil ile fail cinsiyet uyumu içerisindedir.
  • Fail ve fiil müennes şeklinde gelmiştir.

       

وَصَلَتِ الْمُديرَتانِ   (Bayan) iki müdür ulaştı.

   fail        fiil

  • Fail yani özne belirlidir.
  • Failin harekesi merfudur.
  • İkilin yani müsennanın ref alameti eliftir.
  • Fail yani özne fiilden sonra belirmiştir.
  • Fiil ve fail cinsiyet açısından tam bir uyum içerisindedirler.
  • Fiil ve fail dişil yani müennestir.
  • Lakin sayı bakımından uyum sağlamamışlardır.
  • Fail müsenna yani ikil iken fiil tekil yani müfrettir.

 

وَصَلَتِ  الْمُديرَاتُ   (Bayan) öğretmenler gitti

 fail       fiil

 

  • Fail yani özne belirlidir.
  • Failin harekesi merfudur.
  • Çoğul yani cemi müennesi salimin ref alameti ötredir.
  • Fail yani özne fiilden sonra belirmiştir.
  • Fiil ve fail cinsiyet açısından tam bir uyum içerisindedirler.
  • Fiil ve fail dişil yani müennestir.
  • Lakin sayı bakımından uyum sağlamamışlardır.
  • Fail cemi müennes iken yani  fiil tekil yani müfrettir.
Bu yazı 106 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

*

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
yorum ikonu
Kelime Türleri - Görsel Arapça: […] Kelimenin Çeşitleri(Türleri) Test 1 […]
2020-12-31 20:17:58
yorum ikonu
melek: aynen
2020-11-19 14:18:27
yorum ikonu
melek demir: aynen
2020-11-19 14:15:37
yorum ikonu
yanlız kurt yanlız: aynen😊
2020-11-19 14:14:04
yorum ikonu
yanlız kurt yanlız: aynen
2020-11-19 00:36:30